Η κρίση πανικού είναι ένα αιφνίδιο κύμα έντονου φόβου και δυσφορίας που εμφανίζεται ξαφνικά, χωρίς προειδοποίηση και χωρίς προφανή αίτια, ενώ συνήθως κορυφώνεται σε 10-20 λεπτά.
Το πιο σύνηθες αίσθημα που νιώθουν όσοι παθαίνουν κρίσεις πανικού είναι ο τρόμος και η αίσθηση απώλειας ελέγχου. Συχνά το άτομο νομίζει πως πεθαίνει ή ότι αντιμετωπίζει κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας π.χ. ότι παθαίνει καρδιακή προσβολή ή νευρικό κλονισμό και έτσι σπεύδει στο νοσοκομείο.
- Το έντονο άγχος που βιώνει το άτομο ενεργοποιεί το Βιοεξελικτικό Μηχανισμό του Άγχους και ενεργοποιεί τις περισσότερες φορές, τουλάχιστον 4 από τα παρακάτω:
- Γρήγορο ή/και έντονο καρδιακό παλμό
- Εφίδρωση
- Τρέμουλο
- Δυσκολία στην αναπνοή, αίσθημα πως δεν φτάνει ο αέρας
- Αίσθημα πνιγμού
- Δυσφορία ή πόνο στο στήθος
- Ναυτία
- Εξάψεις ή ρίγη
- Αίσθημα ζάλης, αστάθειας ή τάσης λιποθυμίας
- Αίσθημα μη πραγματικότητας του εαυτού ή του περιβάλλοντος (παρατηρεί το περιβάλλον σαν σε ταινία ή όνειρο ή να παρατηρεί τον εαυτό σα να βρίσκεται από έξω)
- Μυρμήγκιασμα, μούδιασμα
- Φόβος ότι θα τρελαθεί
- Φόβος πως θα πεθάνει
Διαβάστε περισσότερα για το Άγχος και το Βιοεξελικτικό του Μηχανισμό
Η Κρίση Πανικού είναι πολύ συνηθισμένη κατάσταση και οι περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν μία κρίση ή άτυπη μορφή της κάποια στιγμή στη ζωή τους.
Ο Φαύλος Κύκλος
Δυστυχώς, τις περισσότερες φορές η κρίση πανικού δε σταματά για το άτομό με το που λήξει το επεισόδιο. Από τη στιγμή που κάποιος βιώσει μία κρίση πανικού αρχίζει να φοβάται για την επανεμφάνιση της, το που, πώς και τί θα συμβεί την επόμενη φορά και έτσι ξεκινάει ένας νέος κύκλος.
Ξεκινάει λοιπόν η διαδικασία της προσμονής. Το άτομο βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή ώστε να αναγνωρίσει τυχόν προειδοποιητικά σωματικά συμπτώματα.
Το αυτόνομο νευρικό σύστημα του ατόμου με κρίσεις πανικού βρίσκεται σε υπερδραστηριότητα. «Σκανάρει» συνεχώς το σώμα αν λειτουργεί σωστά, και αυτό μετατρέπεται σε αυτόματη συνήθεια.
Μόλις ανιχνεύσει κάποιο από τα σωματικά συμπτώματα του Άγχους, αυτά παρερμηνεύονται. Νομίζει πως κινδυνεύει η σωματική του υγεία και ότι βρίσκεται σε κίνδυνο. Αυτή η ανησυχία ενισχύει το άγχος και αυτό με τη σειρά του τα σωματικά συμπτώματα, και ούτω κάθε εξής. Το άτομο δηλαδή μπαίνει σε ένα φαύλο κύκλο που χειροτερεύει τελικά το άγχος.
Καθώς λαμβάνουν χώρα οι ψευδείς αυτοί συναγερμοί, το άτομο πιθανώς να φοβάται είτε ότι θα τρελαθεί, ή θα χάσει τον έλεγχο, ή ότι θα πεθάνει.
Συνήθως κατά τη διάρκεια ή μετά από μία κρίση πανικού μπορεί να κάνουμε κάποια γνωστικά λάθη στη σκέψη μας, τα οποία ενισχύουν την ανησυχία και το άγχος:
- Καταστροφικές σκέψεις για φυσιολογικές σωματικές αντιδράσεις τους άγχους π.χ. «Η καρδιά μου χτυπάει πιο γρήγορα, άρα παθαίνω καρδιακή προσβολή».
- Υπερεκτίμηση των περιπτώσεων, όπου μπορεί να προκύψει η κρίση πανικού π.χ. «Αν δεν προλάβω το λεωφορείο για τη δουλειά, θα πάθω σίγουρα κρίση πανικού».
- Υπερεκτίμηση των συνεπειών της κρίσης πανικού: «Αν πάθω κρίση πανικού, θα συμβεί κάτι πολύ κακό και πολύ σοβαρό»
Τι κρύβεται πίσω από την κρίση πανικού;
Η κρίση πανικού συνήθως κρύβει από πίσω μία κρίση εαυτού. Οι ρυθμοί της σημερινής ζωής είναι έντονοι, οι αλλαγές πολλές και συνεχώς είμαστε απασχολημένοι με κάτι ή έχουμε, κάτι που πρέπει να κάνουμε (ή πολλά!). Έτσι, ξεχνάμε ή δεν προλαβαίνουμε να ακούσουμε τον εαυτό μας και τις ανάγκες μας.
Το άγχος για καλύτερη επίδοση, η μανία για τελειότητα, οι αλληλοσυγκρουόμενοι ρόλοι, η ανάγκη για καταξίωση, το multitasking, η πεποίθηση ότι πρέπει να τα κάνουμε όλα, τώρα και τέλεια μας απομακρύνουν από τον εαυτό μας, ξεχνάμε να τον φροντίζουμε, δεν ακούμε τις ανάγκες μας και αγνοούμε όλα τα σημάδια που εκπέμπει ότι «Κάτι δεν πάει καλά».
Το να προσπαθούμε να βάλουμε τις ανάγκες μας «κάτω από το χαλάκι» με το να τις καταπιέζουμε ή να τις απωθούμε αυτές δεν χάνονται, γίνονται δυνατότερες. Και όταν αυτό συμβαίνει, ο εαυτός μας θα προσπαθήσει με κάθε τρόπο να ακουστεί, και τότε είναι που θα ξεσπάσει…
Αν νιώθεις πως κρίσεις άγχους ή κρίσεις πανικού «κλέβουν» ένα κομμάτι από τη ζωή σου και σε κρατάνε πίσω από το να τη χαρείς… έλα να ξετυλίξουμε μαζί αυτό το κουβάρι και να ανακαλύψουμε πως θα μπορούσες να ζεις μία πιο ουσιαστική και γεμάτη νόημα ζωή!
Πως μπορώ να βοηθηθώ από την Ψυχοθεραπεία και τη Συμβουλευτική σχετικά με τις κρίσεις που βιώνω;
- Εκμάθηση τεχνικών διαχείρισης Άγχους και Κρίσεων
- Εκμάθηση τεχνικών διαχείρισης Συναισθημάτων και Σκέψεων
- Εκμάθηση τεχνικών Ενσυνειδητότητας (Mindfulness) και Διαλογισμού
- Αναγνώριση και Επίλυση Προβλημάτων και Δυσκολιών που εντείνουν το άγχος ή/και προκαλούν κρίσεις.